Most Długi. Bez niego trudno sobie wyobrazić sprawne przemieszczanie między częściami miasta

Marek Jaszczyński
Marek Jaszczyński
Eugen Dekkert (1865 – 1956 ) Fragment portu 2. dekada XX wieku
Bez niego trudno sobie wyobrazić sprawne przemieszczanie między częściami miasta. Tak było zawsze od kiedy powstał, czyli od średniowiecza.

Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1283 roku. Nazwano go długim ponieważ jego długość wynosiła 125 metrów. Po zbudowaniu mostu podjęto prace, które miały na celu osuszenie mokradeł Międzyodrza w kierunku Dąbia. Budowa Mostu Długiego związana była z kupnem przez miasto wyspy Łasztowni (Lastadie).

Podczas przebudowy w 1731 roku most został znacznie poszerzony. W trakcie następnej przebudowy w 1820 roku most zyskał przęsło zwodzone wraz z dwoma podnoszonymi klapami które umożliwiały ruch statkom o maksymalnej szerokości 11,2 metra. Dobudowano również dwa przejścia dla pieszych (każde o szerokości 2,4 metra). Po przebudowie most miał 105 metrów długości.

ZOBACZ TEŻ:

Jednak i ta konstrukcja okazała się z czasem przestarzała. Wreszcie 30 października 1900 roku rozpoczęto budowę nowego mostu o konstrukcji stalowej. Budowniczym mostu była znana szczecińska firma wykonująca konstrukcje stalowe "Gollnow & Sohn" oraz inne specjalistyczne firmy jak: Ph.Holzmann & Cie z Frankfurtu, Beuchelt & Co z Zielonej Góry, Nagel & Kaemp z Hamburga czy Siemens & Halske z Berlina. Przyczółek od strony miasta przesunięto w kierunku południowym, a od strony Łasztowni pozostał w tym samym miejscu.

Nowy most był zwodzony. Klapy nowego mostu podnoszono i opuszczano w około 20 sekund. Tłoki pomp napędzane były silnikami elektrycznymi o mocy 27 KM po dwa dla każdej z klap mostu. Na moście ułożono tory tramwajowe. Wtedy też przepuszczono po moście tramwaj (linia nr 1) w stronę Dąbia. Przejeżdżał on siłą rozpędu. Dopiero w 1929 roku założono na moście trakcję. Przy krawężnikach po obu stronach umieszczono kanały, w których ułożono kable elektryczne zasilające Łasztownię i Port Wolnocłowy w energię elektryczną. Pod chodnikami dla pieszych z jednej strony ułożono rurociąg gazowy, a z drugiej rurociąg wodny. Trzy lata później 8 maja 1903 roku oddano do użytku zwodzony most żelbetowy (Hansa Brücke). Koszt budowy mostu wyniósł 1.238.000 marek. Most Hanzy służył miastu do końca II wojny światowej. Mógł ulec zniszczeniom podczas bombardowań. Jednak ze względu na dostęp przez niego do portu wolnocłowego był naprawiany. Pierwsze mosty zostały wysadzone 18 marca 1945 roku, a następne 28 marca i 6 kwietnia. Most długi wysadzono 20 kwietnia 1945 roku w południe. Wysadziły go opuszczające miasto oddziały niemieckie.

28 kwietnia 1945 roku przy pierwszym rekonesansie Starego Miasta Piotr Zaremba, prezydent Szczecina zatrzymał się przy ruinach Mostu Długiego. Kompletnie zniszczony most nie nadawał się do użytku. Według relacji Piotra Zaremby Niemcy wysadzili 16 mostów na rzekach i kilkanaście wiaduktów w Szczecinie między innymi wiadukt na ulicy Lubeckiego i Mickiewicza.

3 lipca 1945 roku na zatopionej konstrukcji Mostu Długiego saperzy radzieccy oparli prowizoryczny most o nośności 16 ton. Dojazd do mostu strzegły uzbrojone posterunki radzieckie nie pozwalające przejść przez most na Łasztownię. Sytuacja ta trwała do roku 1955 pomimo, że na prowizorycznej kładce 19 września 1947 roku odbyła się uroczystość przekazania portu szczecińskiego władzom polskim przez radziecką Wojenną Komendanturę Portu. Rosjanie zawiadywali portem na Łasztowni oraz terenami wzdłuż ulicy Gdańskiej aż do wysadzonych mostów na Regalicy i Małej Regalicy. Dostęp do tego obszaru możliwy był po uzyskaniu specjalnej przepustki.

Historia mostu Długiego po II wojnie światowej

Most Długi został odbudowany po II wojnie światowej w osi zniszczonego w czasie wojny obiektu w latach 1955/57. Projektantem mostu był inż. Henryk Żółtowski. Odbudowę podpór wykonało Przedsiębiorstwo Robót Kolejowych nr 15 z Warszawy, natomiast montaż konstrukcji stalowej wykonał "Mostostal" Poznań oddział w Szczecinie.

Projekt techniczny opracowało Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego z Gdańska, oprócz przęsła zwodzonego i mechanizmów zwodzenia, na które projekt wykonała Politechnika Gdańska.

W roku 2000 Most Długi przeszedł kapitalny remont, podczas którego przestał być mostem zwodzonym. Obecnie ma długość 118 metrów o nośności 30 ton. W czerwcu 2013 roku tuż obok mostu odbyła się akcja wyciągania z Odry niemieckiej bomby lotniczej. Była to największa taka operacja w powojennym Szczecinie.

POLECAMY TAKŻE:

Tak dawniej wyglądała ul. Wyszyńskiego w Szczecinie. Ale kli...

Najważniejsze informacje z regionu:

Litwa, Łotwa i Estonia przywraca obostrzenia

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3